Eğitim Hakkında Bilgi
Bu eğitim; göğüs cerrahisi ameliyatı olacak hastalar için, ameliyat öncesi eğitimde gereksinim duyacağınız konularda bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır.
Bu eğitim ameliyat öncesi bakım sürecinde yapılan uygulamaları daha iyi anlamanıza ve karşılaşabileceğiniz sorunlarla nasıl baş edebileceğiniz konusunda rehberlik sağlar.
Bu eğitimi siz değerli kişilere sevgiyle sunarken, hepinize sağlıklı günler dileriz.
Ameliyat Öncesi Bilgilendirme
Ameliyat olacak tüm hastaların ameliyat öncesi bilgilendirme ve eğitim alması önemlidir. Ameliyat öncesi tüm hastaların psikolojik olarak hazır olmaları, duygularını dile getirmesi ve sorularını açıkça sorabilmesi gereklidir.
Ameliyat olmadan önce yasal hazırlık tüm hastalara uygulanmaktadır. Ameliyata yönelik bilgilendirmeyi aldığınıza ve ameliyatı onayladığınıza dair ameliyat izni alınmaktadır.
Ameliyat Hakkında Bilgi
- Ameliyatın hangi yöntemle yapılacağına (açık ya da kapalı) hekim karar verir.
- Açık ameliyatta 5-15 cm kesi olur; kapalı ameliyat Video Yardımlı Toraks Cerrahisi (VATS) ile 2-3 mini kesiyle yapılır. İkisinde de genel anestezi uygulanır.
- Genel durumunuza göre bir gece yoğun bakım ünitesinde kalabilirsiniz.
- Bir komplikasyon gelişmezse taburculuk süresi 5-6 gündür.
Ameliyat Gününe Kadar Yapılması Gerekenler
Hasta ameliyat olma kararını verdikten sonra ameliyat için bazı hazırlıklar yapması gerekmektedir.
Ameliyat Öncesi Sigarayı Bırakma
- Rahat nefes alabilmeniz için sigara kullanıyorsanız ameliyattan önce bırakmanız gerekir.
- Sigara balgamı arttırır ve hava yollarının rahatsızlığını artırır.
- Ameliyattan 30 gün önce sigarayı bırakmalısınız.
Derin Solunum ve Öksürük Egzersizleri
Ameliyattan sonra akciğerlerin genişlemesi, kanın oksijenlenmesi ve balgamın atılmasına yardımcı olmak için ameliyat öncesinden başlayıp sonrasında da devam edeceğiniz derin solunum ve öksürük egzersizleri yapmanız gerekir.
Nasıl yapılmalı?
- Yarı oturur (45°) veya oturma pozisyonuna gelin.
- Ellerinizi kaburga kemiklerinizin altına, üst karın bölgesine yerleştirin.
- Karnınız dışa şişene kadar burundan yavaş ve derin nefes alın.
- Nefesinizi 3-5 saniye tutup ağzınızdan verin.
- Üç kez derin nefesten sonra bir veya iki kez öksürün.
Her gün, günde 2 defa 15 kez (veya 15-20 dakika) tekrarlayın. Uygulamalı anlatım için derin solunum videosunu izleyebilirsiniz.
Spirometre Kullanımı
Solunum egzersiz cihazı (insentif spirometre), akciğerin genişlemesini sağlamak ve kapasitesini artırmak için kullanılır. Cihaz ile ne kadar hava aldığınız görülebilir.
- Cihazın üzerinde 500-5000 arası sayılar bulunur.
- Ağız aparatından nefesinizi çekin ve beyaz pistonun geldiği sayıyı kaydedin.
- Sarı alanda iyi (good), daha iyi (better), en iyi (best) bölmeleri vardır.
- Ameliyat öncesi ve sonrası değerlerinizi karşılaştırın.
Uygulamalı anlatım için spirometre videosunu izleyebilirsiniz.
Ayak ve Bacak Egzersizleri
Erken hareket etmeniz hızlı iyileşmenizi sağlar ve damarlarda pıhtı oluşumu (tromboz) gibi dolaşım problemlerini önlemeye yardımcı olur.
- Bacak kaslarınızı (kalça, bacak, baldır, ayak) kasıp gevşetin.
- Her ayak bileğini tam daire çizerek bir seferde 5 kez döndürün.
- Ayağınızı öne-arkaya hareket ettirin (5 kez).
- Dizden bükerek ayak tabanınızı yatağa değdirip uzatın (5 kez).
- Uyanık olduğunuzda her 2-4 saatte bir 10-12 kez yapın.
Uygulamalı anlatım için ayak ve bacak egzersizleri videosunu izleyebilirsiniz.
Mobilizasyon
Ameliyattan 6-8 saat sonra ayağa kalkmanız önerilir. Erken ayağa kalkmak akciğerlerin genişlemesine ve dolaşımın hızlanmasına katkı sağlar.
- Yatağın başı yükseltilmeli, kenarlıkları varsa indirilmelidir.
- Yatak tekerlekli ise tekerlekleri kilitlenmelidir.
- Önce ayaklarınızı yataktan sarkıtın, karşıya bakın.
- Derin nefes alıp yatak kenarını tutarak ayağa kalkın.
- Olumsuz bir durum yoksa tolere edebildiğiniz kadar 5-10 adım yürüyün.
- Yürürken yanınızda oturabileceğiniz bir sandalye bulunmalıdır.
Uygulamalı anlatım için mobilizasyon videosunu izleyebilirsiniz.
Sürekli ve Düzenli Kullanılan İlaçlar
- Sürekli kullandığınız ilaçlar hakkında doktorunuza bilgi verin.
- Kan sulandırıcı (antikoagülan) ilaç kullanıyorsanız (örn. aspirin, coumadin, plavix) ameliyattan 7-10 gün önce bırakmanız gerekebilir. Süreyi doktorunuz belirler.
Ameliyattan Önceki Gece Hazırlığı
- Ameliyat öncesi sizden bazı hazırlıklar istenecektir; bunlar enfeksiyon riskini azaltmak içindir.
- Bu işlemleri gerçekleştirmeniz önemlidir.
Ameliyat Öncesi Cilt Hazırlığı ve Duş
Ameliyat olacak taraf (sağ/sol) koltuk altı, sırt ve göğüs bölgesindeki kıl-tüylerin tek kullanımlık clipper ile kesilmesi gerekir.
- Tüy temizliğini kliniğe gelmeden önceki gün evde yapabilirsiniz.
- Ameliyattan önceki gün antiseptik solüsyon ile banyo yapmanız önerilir.
- Ameliyat günü hastaneye gelecekseniz, önceki gün su ve sabunla banyo yeterlidir.
Ameliyat Öncesi Ağız Hijyeni
Ameliyattan önce ağız hijyeninin sağlanması önemlidir. Diş fırçalamaya devam edin. Klinikte ameliyat öncesi klorheksidinli solüsyon ile ağzın temizlenmesi istenebilir.
Ameliyat Öncesi Açlık Süresi
- Açlık süreleri kurum politikalarına göre değişebilir.
- Bizim hastanemizde, ameliyattan önceki gece saat 00:00'dan sonra ağızdan hiçbir şey yiyip içilmemelidir.
Ameliyat Günü
- Ameliyat günü kan şekeri ölçümü tüm hastalara yapılır; sabah 200 mg/dl altında olması istenir.
- Bilekliğinizin takılı olduğundan emin olun.
- Takı ve metal eşyalarınızı (yüzük, küpe, kolye, saat vb.) çıkarın, yakınınıza teslim edin.
- Oje ve makyajı silin; cilt, dudak ve tırnak renginin takibi için gereklidir.
- Takma dişiniz varsa çıkarın; hava yolunu tıkayabilir.
- İşitme cihazınız varsa hemşirenize bilgi verin.
Ameliyat Süreci
Ameliyathaneye götürülünce sedyede bekleme odasında beklersiniz. Sağlık personeli adınızı, alerjinizi ve ameliyata yönelik bazı soruları sorar. Salon uygun olduğunda ameliyat masasına alınır, pozisyon verilir ve anestezi uygulanır. Ameliyat bittikten sonra yoğun bakım birimine transfer edilirsiniz.
Ameliyat Sonrası Genel Durum (Yoğun Bakım)
Genel durumunuz iyi oluncaya kadar yoğun bakım ünitesinde yakından izleneceksiniz.
- Ağzınızda bir hortumla uyanabilirsiniz; bir cihaz soluk almanıza yardım edebilir. Bu normaldir, rahat soluk aldığınızda cihazdan ayrılırsınız.
- Kan basıncı, nabız, kalp ritmi ve solunum için üzerinizde kablolar/monitör olabilir; alarm sesleri duyabilirsiniz.
- Parmağınıza pulse oksimetre takılı olabilir; oksijen %95 altına inerse maske ile oksijen verilir.
- Yara yerinde pansuman, göğüs tüpü ve idrar sondası olabilir.
- Durumunuza göre bir gece yoğun bakımda kalıp sonra kliniğe alınırsınız.
Klinikte Bakım
- Kliniğe alınırken hemşire ve personel size yardımcı olur.
- Kan basıncı, nabız, solunum ve ateşiniz ölçülür; gerekli ilaç ve sıvı tedavisi uygulanır.
- Ağrı şiddetiniz değerlendirilir; ağrınız olursa gerekli ilaçlar uygulanır.
Göğüs Tüpü
Akciğerlerde sıvı birikmemesi için bir ya da iki göğüs tüpü takılabilir. Gelen sıvı ilk birkaç saat kırmızı renkli olup giderek açılır.
Beslenme
Erken beslenmeye geçmek iyileşmeyi hızlandırır. Genellikle 2. saatte sıvı, 4. saatte katı gıdaya kademeli geçilir. Yara iyileşmesi için proteinden zengin ve C vitaminli beslenme önerilir.
Ameliyat Sonrası Yapılması Gereken Egzersizler
- Derin solunum ve öksürük egzersizlerini, soluk almaya başladığınızda her 2 saatte bir 5-10 defa yapın.
- Spirometreniz varsa, uyanık olduğunuz süre boyunca 1-2 saat ara ile 10 defa kullanın.
- Yataktan kalkmadan önce ayak-bacak egzersizlerini yapın.
- Egzersiz sırasında yara yerinizi yastık veya elinizle destekleyerek gerginliği azaltabilirsiniz.
- Ağrınız olduğunda hemşireye iletin.
Uygulamalı anlatım için videolar sayfasına bakabilirsiniz.
Taburculuk
Göğüs tüpleriniz çıktıktan sonra genel durumunuz iyi olduğunda ve herhangi bir sorun olmadığında doktorunuzun kararı ile taburcu edileceksiniz.
Geçmiş olsun dileklerimizle…
Eğitimi Tamamladınız
Ameliyat öncesi ve sonrası eğitimin tüm bölümlerini gözden geçirdiniz. Geçmiş olsun, sağlıklı günler dileriz.